Utylizacja paneli fotowoltaicznych – wyzwania

Popularność energii ze słońca

Nie będzie przesadą, jeśli stwierdzimy, że popularność instalacji fotowoltaicznych znacząco wzrosła w ostatnich latach. Coraz częściej spotykamy domy, na dachach których znajduje się konstrukcja z paneli słonecznych. Problem pojawia się, gdy zastanowimy się, w jaki sposób przebiega utylizacja paneli fotowoltaicznych, gdy ich czas przydatności się wyczerpie.

Jak wygląda utylizacja paneli fotowoltaicznych?

Panele solarne zbudowane są z wielu różnych materiałów. W ich skład wchodzą także tworzywa sztuczne, które możemy nazwać elektrośmieciami. Nie musimy się jednak martwić, że całość instalacji trafia prosto na śmietnik. Obecna technologia pozwala nam odzyskać dużą część materiału. Utylizacja fotowoltaiki rozpoczyna się od demontażu głównych elementów, takich jak metalowa obręcz, kable oraz inne większe elementy. Pozostałości są poddawane recyklingowi, co jest szczególnie łatwe w przypadku szklanych elementów. Uważa się, że dzisiejsza technologia pozwala odzyskać nawet do 90% materiału, z którego zbudowany jest panel.

Kolejne wyzwania dla skutecznej utylizacji

Wbrew powszechnemu stwierdzeniu, odpady z instalacji fotowoltaicznych nie zaleją nas za 30 lat. Większym problem stanowi utylizacja śmigieł wiatraków używanych w elektrowniach wiatrowych. Te powstają z włókien, najczęściej szklanych i węglowych. Dzisiaj brakuje nam technologii, które pozwalają poddać te materiały recyklingowi. Szacuje się, że odpady, których nie można ponownie wykorzystać, stanowią od 10% do 20%. Z podobnym problemem mierzą się producenci baterii samochodowych. Liczba samochodów zasilanych prądem rośnie z roku na rok. Według szacunków, do końca 2030 roku na drogach można będzie spotkać niespełna 150 milionów aut elektrycznych. Z jednej strony pojazdy te pomagają zwalczyć emisję spalin. Z drugiej jednak problem stanowi składowanie i utylizacja baterii samochodów elektrycznych. Fabryki korzystają z produkcji nowych części, zamiast recyklingu zużytych, ponieważ ta jest tańsza. Eksperci Greenpeace ostrzegają, że do końca 2030 roku będziemy musieli składować prawie 13 milionów ton baterii.

Jakie zagrożenia niesie utylizacja paneli fotowoltaicznych?

Pokazaliśmy już, że recykling jest możliwy i to w bardzo dużej części. Niestety, utylizacja paneli fotowoltaicznych niesie za sobą również ryzyko. Do zagrożeń możemy zaliczyć elementy, które zawierają krzem. Podczas utylizacji metodą spalania szkodliwe pierwiastki mogą przedostać się do atmosfery lub gruntu. Kolejne zagrożenie stanowić może sam proces demontażu instalacji założonej na dachu. Panele nie są lekkie, składają się w dużej części ze szkła, co może powodować zagrożenie dla mało doświadczonych instalatorów. Warto też zaznaczyć, że utylizacja fotowoltaiki, to nie tylko demontaż i ponowne wykorzystanie. W dużej części przypadków recykling opiera się na spalaniu. Podczas niego zakłady przyczyniają się do globalnego ocieplenia, na co wpływ ma wydzielanie związków fluorowych. Aby spalić elementy paneli solarnych, trzeba rozgrzać piec do temperatury ponad 500 stopni. Tu najbardziej szkodliwe mogą być związki użyte do produkcji cienkowarstwowych ogniw. W ich skład wchodzą arsenki i diselenki galu. Te nieodpowiednio zabezpieczone mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia.

Wyroby plastikowe a ekologia

Niedrogie wyroby plastikowe

Produkcja tworzyw sztucznych na świecie ciągle rośnie. Wyroby z tworzyw sztucznych mają największe zastosowanie w przypadku produkcji opakowań, w budownictwie, motoryzacji czy rolnictwie. W związku z tym, w każdym gospodarstwie domowym wykorzystuje się wyroby plastikowe. Dzieje się tak dlatego, że plastik jest stosunkowo tani i w miarę trwały, dlatego też przedsiębiorcy najchętniej go wykorzystują.

Typy recyklingu tworzyw sztucznych

    • materiałowy – do głównych zalet zalicza się zmniejszenie emisji szkodliwych związków, ograniczenie produkcji polimerów oraz zachowanie struktur chemicznych. Do wad natomiast zalicza się pogarszanie się właściwości tworzyw sztucznych po kolejnych obróbkach czy trudności ekonomiczne. Do tego typu zalicza się recykling okien PCV, urządzeń elektronicznych (znaczący udział przypada na uchwyty do przewodów elektrycznych oraz przewody elektryczne) oraz przemysłu samochodowego.
    • chemiczny – pozwala na otrzymywanie podstawowych związków chemicznych. Wykorzystuje się procesy termochemiczne, dzięki którym uzyskuje się np. gaz syntezowy czy olej pirolityczny. To przekłada się natomiast na dalsze wykorzystanie jako surowiec w przemyśle chemicznym.
    • termiczny – opiera się na destruktywnej konwersji polimerów. Wszystkie wyroby plastikowe mogą być poddawane obróbce termicznej, nie trzeba ich wcześniej oczyszczać ani szczególnie segregować. Uzyskane produkty wykorzystuje się jako paliwa ciekłe, stałe czy gazowe.
    • kompostowanie

Na świecie przeciętny człowiek zużywa 48 kg tworzyw sztucznych. Ważne jest, aby nie zaśmiecać naszej planety i stosować recykling.

Recykling tworzyw sztucznych

Jeśli chodzi o wyroby plastikowe produkcja jest prosta i tania. Ważne jest to, że plastik można utylizować oraz wykorzystywać go i przetwarzać dużą ilość razy. Tworzywa sztuczne odzyskuje się nawet do dziesięciu razy. Recykling plastiku to ogromna korzyść dla naszego środowiska. Niewielką grupę produktów nie nadających się do recyklingu wykorzystuje się w ciepłowni, gdzie odzyskiwana jest w postaci energii. Z przetworzonych tworzyw sztucznych produkuje się m.in. meble ogrodowe, doniczki, worki na śmieci i wiele innych.